Yayın Dönemi: 2006

Osman ERDOĞAN

Gümrük Muayene Memuru

Pc Gümrük Külliyatı Yapımcısı

osman-pw@hotmail.com

0505 626 92 56

 

GÜMRÜK TARİFE İSTATİSTİK POZİSYONU’NUN TESPİTİ

VE BAĞLI UYGULAMALAR

 

Gümrük işlemlerinin alfabesini oluşturan Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu’nun (bundan böyle GTİP olarak anılacaktır) tespiti ve buna bağlı uygulamalara geçmeden önce, hazırlanan iş bu yazının amacı ve hazırlanış tekniği üzerine birkaç cümle kurmak istiyorum.

Dernek yönetimine ilk davet edildiğim gün ifade ettiğim ve o günden günümüze aynı amaç doğrultusunda yapmağa çalıştığım ve tüm camiadaki meslektaşlarıma da aynı doğrultuda salık verdiğim gibi, gümrük caimasının yıllardır ihmal ittiği kamuoyuna yönelik iletişim eksikliğinin artık giderilmesi gerekmektedir. Bunu ifade ederken, DİVAN dergisinden önce varolan ve hali hazırda camia içinde mevcut çeşitli yayınların yanlış olduğunu asla kastetmiyorum. Ancak, yapılanların sadece kurum çalışanlarına yönelik olması nedeniyle kendi kabuğumuza çekilmeyi pekiştiren birer unsur oldukları konusundaki düşüncelerimi güçlendirmektedir.

Genel olarak bakıldığında kamuoyunda gümrük camiası dışında kalan diğer kurumların, gerek kurum yapıları ve gerek ise kurum çalışanlarının özlük hakları, çalışma şartları, görev alanları, gelir seviyeleri ve unvan bazında etkinlikleri gibi, birçok hususun bilindiği ya da yazılı veya görsel basında işlendiği görülmektedir. 5 milyondan fazla gurbetçisi olan bir ülkenin vatandaşları olarak gümrük denildiğinde akla sadece “sınır kapıları”nın gelmesi; her ne kadar özlük haklarına girmiyor olsa da gümrük çalışanlarının ortalama en az bir maaş kadar da ek mesai ücreti aldığının bilinmemesi; olumlu ve başarılı haberin reyting getirmeyeceği ancak, rüşvet denildiğinde tüm sınırların aşılacağı olgusundan hareketle ilk olarak gümrüklerin yoğrulması; GTİP tespitiyle başlayan ve uluslararası anlaşmaları da kapsayacak derecede çok geniş ve dinamik mevzuatı uygulayan ve tüm riskleri camia olarak üstlenen ancak ihracat rakamlarının artışında hiçbir payı olmadığı iddia edilen bir kurum olarak tanınması gibi örnekleri çoğaltmak maalesef pek mümkündür.

Yukarıdaki tespitler doğrultusunda gümrük işlemlerinin anahtarı olan GTİP tespiti ve bağlı uygulamaları, alt başlıklar halinde, DİVAN’ın camia dışındaki okuyucuları da düşünülerek hazırlanmıştır. Ancak, bu anlatımın sadece kişisel bir görüş olmadığını vurgulamak ve gümrük işlemleriyle dolaylı da olsa bağlantı kurmak zorunda olan kişi veya kuruluşların herhangi bir eşyanın GTİP’nun tespitindeki süreci ve hukuki bağlayıcılığını kavramaları için mevzuat dayanaklarına da özellikle yer verilmiştir.

Yazı içeriğiyle ilgili fikir verebilmesi açısından okumakta olduğunuz DİVAN dergisinin ticari emtia olarak gümrüklü bir işleme tabi tutulması durumunda, kullanılacak olan Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Metni ve bunun kodlaması olan Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Numarası (GTİP) Örnek-1’de gösterilmiştir.

 

A- HUKUKİ DAYANAKLARI

a) 474 Sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında Kanun’un 3502 sayılı Kanun ile değişik 1’inci maddesi;

“Gümrük Giriş Tarife Cetveli, Armonize Sistem Nomanklatürü esas alınarak ilişikte gösterildiği şekilde yeniden düzenlenmiştir.

Bu cetvelde yer alan eşyaların pozisyonlarını, alt tarife pozisyonlarını ve bunlara ait sayısal kodları, bölüm, fasıl ve alt tarife pozisyon notlarını ve Armonize Sistemin yorumuna ait genel kuralları genişletmeye, açmaya ve değiştirmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.” hükmüne amir olup, Armonize Sistem Nomanklatürü, Dünya Gümrük Örgütü’nde yapılandırılmış, Armonize Sistem Komitesince yayımlanmış ve yıllar itibariyle de komite toplantıları sonrası yayımlanan sınıflandırma kararları ile de güncellenmektedir. Dünya Gümrük Örgütüne (DGÖ) bugün itibariyle 169 ülke üye olup http://www.wcoomd.org/ie/En/AboutUs/aboutus.html internet adresinde üye ülke isimlerine ulaşılması mümkündür.

b) 4458 Sayılı Gümrük Kanunu’nun ‘Gümrük Vergileri ile Eşya Ticareti Konusunda Öngörülen Diğer Önlemlerin Uygulanmasına İlişkin Unsurlar’ başlıklı ikinci kısmının “Gümrük Tarifesi ve Eşyanın Tarife Pozisyonlarına Ayrılması” başlıklı 15’inci maddesinin 1’inci fıkrasında;  “Gümrük vergileri, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanır.” hükmü, aynı maddenin 6 ve 7’ncı fıkralarında ise;

“6. Eşyanın tarife pozisyonunun belirlenmesi deyiminden, yürürlükteki hükümlere uygun olarak, söz konusu eşyanın girdiği;

a) Türk Gümrük Tarife Cetvelinin veya 3 üncü fıkranın (b) bendinde öngörülen diğer cetvelin bir alt pozisyonunun,

b)Tamamen veya kısmen Türk Gümrük Tarifesine dayanan ya da bu tarife cetveline alt açılımlar ekleyen ve özel alanlara ait eşya ticaretine ilişkin tarife dışı önlemlerin uygulanması amacıyla Bakanlar Kurulu Kararı ile oluşturulan bir diğer cetvelin alt pozisyonunun,

belirlenmesi anlaşılır.

7. Gümrük Tarife Cetveli, izahnamesi ve eşya fihristi, Müsteşarlıkça hazırlanır ve Resmi Gazetede yayımlanır. Bu şekilde yayımlanan metinler idari ve kazai uygulamalarda esas tutulur.” hükmüne amirdir.

c) 485 Sayılı Gümrük Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin “Gümrükler Genel Müdürlüğü” başlıklı 7’nci maddesinde; “Gümrükler Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) İthalatla ilgili işlemleri yapmak, ithalat rejimi ile kambiyo ve diğer mevzuatın gümrükle ilgili hükümlerinin uygulanmasını sağlamak, 

b) Gümrük giriş tarife cetvelini ve eşya kıymetini, taraf olduğumuz anlaşmalara uygun olarak düzenlemek ve uygulanmasını sağlamak,” hükmüne amirdir.

d) Yukarıda sıralanan hukuki dayanaklardan yola çıkarak Gümrük Müsteşarlığı’na bağlı Gümrükler Genel Müdürlüğü’nde ihdas edilen Tarife Şubesi; 474 sayılı kanun ile yayımlanan Gümrük Giriş Tarife Cetvelinin, başta Dış Ticaret Müsteşarlığı olmak üzere İthalat ve İhracat işlemlerinde herhangi bir şekilde görev üstlenmiş veya etkin olması gereken diğer devlet kurumlarının görüş, öneri ve istemleri doğrultusunda uluslararası anlaşmalar göz önünde bulundurularak, her mali yıl başlangıcı itibariyle uygulanacak olan GTİP tespitlerini yapmakta ve resmi gazetede yayımlanması için Bakanlar Kuruluna sunmaktadır. Aynı zamanda Dünya Gümrük Örgütü (DGÖ) nezdinde komite toplantılarına katılarak ulusal çıkarlarımız doğrultusunda eşya sınıflandırması konularında taraf olmaktadır. Bunun ne derece önemli olduğunu, editörümüz Orhan EVİNTAN’ın sunuş yazısında anımsattığı “bulgur”un armonize sistem nomanklatür  kodunun değiştirilmesi sonrası ülkemiz lehine ortaya çıkan ve aşağıda belirtilen koşulların incelenmesiyle açıkça görülecektir.

-‘Bulgur’un yürürlükte bulunan GTİP kodu 1904.30’dur. İthalat Rejim Kararına göre İŞLENMİŞ TARIM ÜRÜNLERİ Listesi Kapsamında yer almaktadır. AB, EFTA, Romanya ve Bosna Hersek için Gümrük Vergi oranı % 0, Diğer Ülkeler için ise % 8,3 dür.

-Daha önce uygulanan GTİP kodu ise 11.03 veya 11.04 alt pozisyonlarında yer almakta, İthalat Rejim Kararına göre TARIM ÜRÜNLERİ Listesi Kapsamında değerlendirilmekte ve % 45 ila % 54 oranında AB ve EFTA ülkeleri dahil olmak üzere gümrük vergisi uygulanmaktadır.

Türkiye açısından bulgurun işlenmiş tarım ürünü olarak ihracata konu olması durumunda ithalatçı ülkelerin uygulayacakları gümrük vergi oranlarının da uluslar arası anlaşmalar çerçevesinde oransal bazda eşitlenmeye gittiği düşünüldüğünde sadece eşyanın bulunduğu faslın değiştirilerek rekabet gücünün ne kadar arttırıldığı açıkça görülecektir.

e) 2006 mali yılı içinde geçerli olan GTİP numaraları 30.12.2005 tarih ve 26039 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede 2006/9833 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yayımlanmıştır. Söz konusu kararın giriş metni; “İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli’nin 1/1/2006 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe konulması ve 8/12/2004 tarihli ve 2004/8248 sayılı Kararnamenin yürürlükten kaldırılması; Devlet Bakanlığı’nın 19/12/2006 tarihli ve 32282 sayılı yazısı üzerine, 14/5/1964 tarihli ve 474 sayılı Kanunun 1 inci ve 2 nci maddeleri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 15 inci maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 19/12/2005 tarihinde kararlaştırılmıştır.” İfadelerini içermekte olup, gerek uygulama dönemi ve gerekse kanuni dayanakları açıkça belirtilmiştir.

 

B- TARİFE CETVELİ BÖLÜM VE FASIL BAŞLIKLARI

Dünya Gümrük Örgütüne (DGÖ) üye olan 196 ülke Armonize Sistem Nomanklatürü olarak adlandırılan 21 bölümden ve 99 fasıldan oluşan kodlama sistemini kullanmaktadır. Bu kodlama sistemi aynı zamanda her faslın ilk iki hanesini teşkil eden fasıl numarasını da göstermektedir.

1’den başlayarak 99’a kadar giden numaralardan 77’nci fasıl Armonize Sistem Nomanklatürü'nde ileride kullanılmak amacıyla; 98 ve 99 nolu fasıllar ise Akit taraflarca özel amaçlarda kullanılmak üzere saklı tutulmuştur. Bu rezervlerle ilgili olarak İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli açısından en önemli örnek ise; Gümrükler Genel Müdürlüğünün 03.01.2003 tarihli 2003/1 sayılı Genelgeleri ile ‘9841.00.00.00.00 -Kumanya teslimi’ istatistik numarası tahsis edilen GTİP’dir.

Gerek bölüm başlıkları kendi aralarında ve gerekse fasıl başlıkları kodlama açısından bakıldığında yeryüzünde bulunan her nevi eşyanın (canlı hayvan ve bitkiler dahil) en doğal haliyle bulunandan, tabii olmayan insan yapısı ve/veya işlem görmüş eşyaya doğru ilerlediği görülecektir. Aynı mantıktan hareketle her fasıl da kendi içinde alt pozisyonlara ayırılırken ham halden mamul haline doğru ilerlemektedir. Ek-2’de yer alan Bölüm ve Fasıl başlıklarının incelenmesinde 01 nolu faslın “Canlı Hayvanlar”; aktif olarak kullanılan en son 97 nolu faslın ise   “Sanat eserleri, koleksiyon eşyası ve antikalar” olduğu görülecektir. Aynı şeklide herhangi bir faslın alt pozisyonları da ham üründen mamul ürüne doğru ilerlemektedir. Bunun istisnai durumları olmakla birlikte genel kaide sabittir.

Gerek fasıl ve gerekse fasıl içindeki alt pozisyonlarının açıklamaya çalıştığım sistematik içinde sıralandığını örneklemek için (Örnek-2) pirinç ve pirinç ürünlerini gösteren GTİP ve eşya tanımlarını inceleyebilirsiniz.

Örnek-2

GTİP

Eşyanın Tanımı

1006.10

 Kavuz içinde bulunan pirinç (çeltik):

1006.20

 Kavuzu çıkarılmış (kahverengi) pirinç:

1006.30

 Yarı veya tam olarak değirmenden geçirilmiş pirinç

1006.40

 Kırık pirinçler

1102.30

 Pirinç unu

1104.19

 Flokon halindeki pirinç

1901.90

 Fenilketonüri hastaları için düşük proteinli pirinç

1904.10

 Kakao içerenler (pastacılık ürünü)

1905.90

 Pirinç kağıdı (ekmek ürünlerinden)

2302.20

 Pirinçten elde edilenler: (kepek, kavuz ve kalıntılar)

2710.19

 Sıvı parafin (pirinç yağı)

Pirinç örneğinde de görüleceği üzere, kavuzlu, kavuzu çıkarılmış veya kırık hali 10’uncu fasılda; un ve flokon türevleri 11’inci fasılda; pastacılık ve ekmek türevleri 19’uncu fasılda; kepek, kavuz ve kalıntıları 23’üncü fasılda ve son olarak da pirinç yağı ise 27’nci fasılda yer almaktadır. Aynı şekilde pirincin çeltik halindeki 10’uncu faslın 1006.10 alt pozisyonunda, kavuzu çıkarılmış hali 1006.20 alt pozisyonunda, tüketime hazır hali 1006.30 alt pozisyonunda, kırık hali ise 1006.40 alt pozisyonunda yer almıştır.

 

C-  AÇIKLAMA, GENEL YORUM KURALLARI ve ÖRNEKLEMELER

İstatistik pozisyonlarına bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetvelinin ilk sütununda 12 rakamlı  kod kullanılmıştır. İlk altı rakam Armonize Sistem Nomanklatürü kodunu, 7-8 inci rakamlar AB'nin  Kombine Nomanklatür kodunu, 9-10 uncu rakamlar farklı vergi uygulamalarımız nedeniyle açılan  pozisyonları gösteren kodlarını, 11-12 nci rakamlar ise istatistik kodlarını göstermek için kullanılmıştır.

Bir üst paragraftaki tanımları Örnek-3’de yer alan “Kuru naturel incir”in GTİP numarasını ele alarak açıklayacak olursak; 0804.20 alt pozisyonu DGÖ üyesi ülkelerin ortak kullandığı ilk 6 haneyi; 0804.20.90 alt pozisyon numarası Avrupa Birliği ile ortak kullandığımız 8 haneli Kombine Nomanklatürü; 8404.20.90.00 alt pozisyon numarası değişebilen vergi oranlarını gösteren 10 haneli pozisyon numarasını; 0804.20.90.00.14 istatistik pozisyon numarası ise ulusal çıkarlar doğrultusunda takibi gereken aynı eşya türlerini birbirinden ayırmak için kullanılan 12 haneli kodlamayı göstermektedir.

Örnek-3

GTİP

EŞYANIN TANIMI

Ölçü Birim

474 K.V.H.

08.04

Hurma, incir, ananas, Avokado armudu, Guava armudu, mango ve mangost (taze veya kurutulmuş):

 

 

0804.10.00.00.00

- Hurma

-

75

0804.20

- İncir:

 

 

0804.20.10.00.00

- - Taze

-

51

 

- - Kurutulmuş

 

 

0804.20.90.00.11

- - - Ekstra kuru incir

-

51

0804.20.90.00.12

- - - Birinci sınıf kuru incir

-

51

0804.20.90.00.13

- - - İkinci sınıf kuru incir

-

51

0804.20.90.00.14

- - - Kuru naturel incir

-

51

0804.20.90.00.15

- - - Hurda incir

-

51

0804.20.90.00.19

- - - Diğerleri

-

51

Herhangi bir eşyanın GTİP tespiti, daha önce belirtilen mevzuat amir hükümlerince yapılan düzenlemelerin her birinin bir diğerine öncelikli olarak kullanılmasıyla yapılması genel esastır.  Bu esasların en temel hükümleri ise aşağıda sıralanan (6 maddeden teşekkül) ‘Genel Yorum Kuralları’dır

1. Bölüm, fasıl ve tali fasıl başlıkları sadece gösterici niteliktedir; yasal amaçlar için eşyanın tarifedeki yerinin saptanması, pozisyon metinlerine, ilgili herhangi bir bölüm veya fasıl notuna ve bu pozisyonlar veya notlar hükümlerinde aksi belirtilmedikçe, aşağıdaki kurallara göre yapılır.

Birinci kuralın en temel ifadesi GTİP kodlamasının sadece gösterici nitelikte olduğunu vurgulaması ve yasal geçerliliği olan tespitin ise tarife dilinde eşyanın yazılı metninin olduğudur. Yazımızın girişinde örnek verilen ‘dergi’ tarifesinden örnekleme yapacak olursak; 4902.90.90.20.00 GTİP kodlaması sadece gösterici niteliktedir, hukuki bağlayıcılığı olan ise “Basılı kitaplar, gazeteler, resimler ve baskı sanayiinin diğer mamulleri; el ve makina yazısı metinler ve planlar : Gazeteler ve periyodik yayınlar (resimli olsun olmasın veya reklam içersin içermesin) : - Diğerleri : - - Diğerleri : - - - Türkçe basılmış olanlar” şeklinde yapılan tanımdır.

2. (a) Tarifenin belirli bir pozisyonunda bir eşyaya yapılan herhangi bir atıf, imali bitirilmemiş veya aksamı tamamlanmamış eşyanın, ithal anında, imali bitirilmiş veya aksamı tamamlanmış eşyanın ayırdedici niteliğini içermesi şartıyla, bu eşyanın imali bitirilmemiş veya aksamı tamamlanmamış olanlarını da kapsar. Böyle bir atıf, imali bitirilmiş veya aksamı tamamlanmış eşya ile, yukarıdaki hükme göre böyle sayılan eşyanın sökülerek veya monte edilmeden getirilmiş olanlarını da içine alır.

(b) Tarifenin belirli bir pozisyonunda herhangi bir maddeye yapılan atıf, bu maddenin karışımlarını, bileşimlerini ve diğer maddelerle birleştirilmiş veya karıştırılmış hallerini de içine alır. Aynı şekilde, belirli bir maddeden mamul bir eşyaya yapılan herhangi bir atıf, tamamen veya kısmen bu maddeden mamul eşyayı da içine alır. Birden fazla maddeden meydana gelen eşyanın tarifedeki yeri, aşağıda (3) numaralı kuralda belirtilen prensiplere göre saptanır.

İkinci kuralın daha net bir şekilde anlaşılabilmesi için ihtilafa konu olan ve Danıştay Yedinci Dairesince sonuçlandırılan 12.05.2004 tarihli 2004/1249 Karar sayılı kararda (Ek-1), iki ayrı firmanın aksam parça olarak ayrı beyannameler ile ithalatını yaptıkları eşyanın ithalattan sonra monte edildiğinde mamul eşya haline getirildiğinin gümrük idaresince tespit edilmesi ve mamul eşyanın gümrük vergilerinin daha yüksek olması nedeniyle de yükümlüsüne (firmalara) ek tahakkuk çıkartılması dava edilmiştir. Söz konusu dava birinci aşamada yükümlü lehine sonuçlanmış ancak temyize gidilmesi sonrası “…her iki firmaca, ayrı ayrı ithal edilen eşyaların, yukarıda yer verilen genel kuralların 2'nci maddesi kapsamında değerlendirilerek, birleştirilmeleri halinde, idarenin iddia ettiği gibi, imali bitirilmiş veya aksamı tamamlanmış eşya veyahut, belirtilen hükme göre böyle sayılan eşyanın meydana getirilip getirilemeyeceği, teknik bilgiyi gerektiren bir konu olduğundan, bu konularda ihtisas sahibi kurumlardan bilgi alınmak ve gerekirse bilirkişi incelemesi de yaptırılmak suretiyle açıklığa kavuşturulması suretiyle uyuşmazlığın çözümü yoluna gidilmesi gerekirken, bu yola başvurulmadan verilen kararda isabet görülmemiştir.” hükmü verilmiştir.

3. (2-b) Numaralı kuralın uygulanması nedeniyle veya başka herhangi bir nedenle eşyanın ilk bakışta iki veya daha fazla pozisyonda sınıflandırılabilmesi halinde o eşyanın tarifedeki yerinin saptanması aşağıdaki şekilde yapılır:

(a) Eşyayı en özel şekilde tanımlayan pozisyon, daha genel şekilde tanımlayan pozisyona göre öncelik alır. Bununla beraber, iki veya daha fazla pozisyonun her birinin, birbirleriyle karıştırılmış veya birleştirilmiş eşyanın sadece birine ya da perakende satılacak hale getirilmiş takımın sadece bir parçasına atıfta bulunması halinde, bu pozisyonların, pozisyonların birisi eşyanın tam ve kesin tanımını verse bile, söz konusu eşyayı eşit derecede özel şekilde tanımladığı mütaala edilir.

b) (3-a) Kuralının uygulanmasıyla, tarifedeki yeri tayin edilemeyen bileşik ürünlerin ve çeşitli maddelerden oluşan veya çeşitli eşyanın birleşmesiyle meydana gelen mamuller ile perakende satılacak hale getirilmiş takım halinde bulunan eşyanın tarifedeki yeri, bunlara esas niteliğini veren madde veya eşya saptanabildiği takdirde buna göre bulunur.

(c) (3-a) veya (3-b) kuralları uyarınca tarifedeki yeri saptanamayan eşya, her biri geçerli olabilecek pozisyonların numara sırasına göre sonuncusunda mütalaa edilecektir.

4. Yukarıdaki Kurallara uygun olarak sınıflandırılmayan eşya, bu eşyaya en çok benzeyen eşyanın bulunduğu pozisyonda sınıflandırılır.

5. Yukarıda belirtilen hükümlere ilaveten, aşağıdaki eşya konusunda şu kurallar uygulanır:

(a) Fotoğraf makinası mahfazası, müzik aleti mahfazası, silah mahfazası, çizim aleti kutuları, kolye kutuları ve benzeri kutular, özellikle belli bir eşyaya veya takım halindeki eşyaya göre şekil verilmiş veya bu eşyaya uygun olarak yapılmış olup uzun süre kullanılmaya uygun ve ait oldukları eşya ile birlikte ithal edilen kutular, normal olarak bu eşya ile birlikte satılan türde iseler, beraber satıldıkları eşya ile birlikte sınıflandırılırlar. Ancak bu Kural, bir bütün olarak esas niteliği mahfaza olan eşyaya uygulanmaz.

(b) Yukarıda 5 (a) kuralındaki hükümler saklı kalmak şartıyla, içindeki eşya ile birlikte sunulan ambalaj maddeleri ve ambalaj mahfazaları bu eşyanın ambalajında normal olarak kullanılan türden ambalaj maddeleri olmaları şartıyla bu eşya ile beraber sınıflandırılırlar. Bununla beraber, bu tür ambalaj maddeleri veya ambalaj mahfazalarının, sürekli kullanıma elverişli olduklarının açıkça belli olması halinde bu hüküm uygulanmaz.

6. Yasal amaçlar için, eşyanın bir pozisyonun alt pozisyonlarında sınıflandırılması, sadece aynı seviyedeki alt pozisyonların mukayese edilebilirliği dikkate alınarak, bu alt pozisyonlardaki şartlar ile bu pozisyonla ilgili alt pozisyon notlarına ve gerekli değişiklikler yapılmış olarak, yukarıdaki kurallara göre saptanacaktır.

Metinde aksi belirtilmedikçe bu kuralın tatbikinde, ilgili Bölüm ve Fasıl Notları da, uygulanır.

Altıncı kuralın bahsettiği ‘..sadece aynı seviyedeki alt pozisyonların mukayese edilebilirliği dikkate alınarak..’ ifadesini, tarife cetvelinde yer alan tire (-) işaretleri olarak algılamamız gerekmektedir (bundan böyle -teknik tire- olarak anılacaktır).

Buraya kadar anlatılanlardan yola çıkarak, GTİP tespitinin daha hızlı ve doğru yapılabilmesi, tarifenin mantığının daha iyi kavranabilmesi için önceliklerine göre iyi bilinmesi gereken hususları aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.

1-      Genel Yorum Kuralları (yukarıda belirtilen 6 maddeden müteşekkil kurallar dizisi),

2-      Bölüm ve Fasıl Başlıkları sonuca daha hızlı ulaşmak için yönlendiricidir. (Ek-2)

3-      Pozisyon metinlerinde eşya açık bir şekilde ismen geçiyor ve tanımlanıyorsa eşyanın 4 basamaklı rakamla ifade edilen tarife pozisyonu belirlenmiş ve GTİP’e ulaşmak kolaylaşmıştır.

4-      Bölüm notları (30.12.2005 tarih ve 26039 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede 2006/9833 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yayımlanan tarife cetvelindeki bölüm başlığı altındaki metinler),

5-      Fasıl notları (30.12.2005 tarih ve 26039 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede 2006/9833 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yayımlanan tarife cetvelindeki fasıl başlıkları altında yayımlanan metinler,

6-      Alt pozisyon, pozisyon numarasından sonra gelmek üzere iki rakamın eklenmesiyle ve kendinden önce gelen dört rakamla birlikte oluşan altı basamaklı sayı grupları.

7-      Dünya Gümrük Örgütünce düzenlenmiş olan Armonize Sistem Nomanklatürü Açıklama Notları esas alınarak hazırlanan Tarife Cetveli İzahnamesi (Gümrük Genel Tebliği Tarife-İzahname Seri No 1; 22.12.2000/24268 sayılı Resmi Gazete ile yayımlanan Seri No 2, 15.10.2002/24907 sayılı Resmi Gazete ile yayımlanan Seri No 3, 01.02.2003/25011 sayılı Resmi Gazete ile yayımlanan Seri No 4 ve 14.04.2006/26139 sayılı Resmi Gazete ile yayımlanan Seri No 5 ile değişik)

8-      Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı’nda belirtilen yükümlülüklerin gereğinin yerine getirilerek tamamlayıcı ve yol gösterici bir unsur olarak Avrupa Birliği Kombine Nomanklatür Açıklama Notları (10.06.2006 tarih ve 26194 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gümrük Genel Tebliği Açıklama Notları Seri No 1)

Bölüm ve fasıl notlarının önemini anlatmak bağlamında iki örnek verecek olursak;

1- CD, DVD veya Ampul gibi eşyalar makine midir? Değil midir? XVI Bölüm 84 ve 85’inci fasılları içermekte olup, söz konusu bölüm notlarının 5 nolu maddesinde “Yukarıdaki notlar anlamında 'makine' tabirinden, 84. veya 85. fasıllara giren çeşitli makine, cihaz,  tertibat, alet ve malzemeler anlaşılır” hükmü yer almaktadır.  CD ve DVD nin GTİP kodları 8523.90 veya 8524.39; ampul eşyasının GTİP kodu ise 8539 pozisyonlarında yer almaktadır. Bu durumda CD, DVD ve ampul de tarife dilinde birer makinedir.

2- 8470.10 GTİP kodunda bahsi geçen “Cep tipi hesap makinesi”nin ayrımının nasıl yapılacağı? XVI Bölüm altında yer alan 84 üncü fasıl notlarının 8’inci sırasında “84.70 pozisyonu anlamında, 'cep tipi' tabiri, sadece ölçüleri 170 mm x 100 mm x 45 mm.yi  geçmeyen makinelere uygulanır.” tanımı yer almakta olup, bu tanımda açıkça cep tipi eşyanın ölçüleri verilmiştir. Bu ölçüler dahilinde olmayan hesap makinelerinin diğer alt pozisyonlarda sınıflandırılması gerekmektedir.

D- GTİP KODUNUN (NUMARASININ) DOĞRU TESPİT EDİLMESİNİN DIŞ TİCARET TEDBİRLERİNDE ÖNEMİ

İthalatta dış ticaret tedbirleri denildiğinde akla gelen ilk uygulamalar Gümrük Vergilerinin tahsili, Dampinge Karşı Vergi Uygulaması, miktar yönünden Kota uygulamaları, ülke bazında gözetim uygulamaları, kıymet yönünden gözetim uygulamaları, standardizasyon uygunlukları ile insan, bitki, hayvan ve çevrenin korunması amacıyla kontrol mekanizmalarının çalıştırılması gelmektedir.

Bu uygulamaların sağlıklı yürütülebilmesi için gerek bu tedbirlerin düzenlenmesi aşamasında GTİP kodunun doğru belirlenmesi ve gerek ise ithalata konu eşyanın gümrük işlemleri sırasında GTİP kodunun doğru olup olmadığının net bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir.

Örnek olarak 64.02 GTİP kodlu ayakkabı ithalatında uygulanmakta olan kıymet üzerinden gözetim uygulamasını verebiliriz; temel amacı iç piyasadaki üretim maliyetleri ile ithal ürünlerin girdi maliyetlerini rekabet edebilecek seviyede dengelemek ve bu sayede de dahili üretimi korumaktır.  Resimde görülen eşyanın ticari tanımını “Dış tabanı kauçuk veya plastikten, yüzü plastikten mamul bayan terliği” şeklinde kabul ederek GTİP kodunun tespitini benzer eşyalarınki ile birlikte genel yorum kuralları eşliğinde yapacak olursak aşağıdaki tespitler ortaya çıkacaktır.

Eşyamız XII nci bölümün 64 üncü faslında yer almaktadır. 12 li bazda GTİP kodlamasını aşağıdaki tablo üzerinde ve açıklamalar eşliğinde yapabiliriz.

-64 üncü faslın, 4/a fasıl notunda; “Ayakkabı yüzünün yapıldığı madde, ayakkabı dış yüzeyinin en büyük parçasını teşkil ettiğinden, ayakkabının yüzü bu maddeden yapılmış sayılır, ayakkabı dili, kenar şeridi, süsleri, kopçaları, kayışları, ayakkabı tasmaları veya benzeri ekler gibi aksesuar veya mesnetler dikkate alınmaz;” hükmü ile, ayakkabıların sınıflandırılmasında en önemli materyalin ayakkabı yüzünün yapıldığı madde olduğu vurgulanmıştır.

-İzahnamenin 64. Fasıl metninin Genel Açıklamalar kısmının birinci paragrafında; “Bu Fasıl, şekil ve boyutları, kullanılış amaçları, üretim tarzları ve mamul olduğu maddeler dikkate alınmaksızın 64.01 ila 64.05 pozisyonlarındaki çeşitli tiplerde ayakkabıları (Şoson-lastik çizmeler dahil) içine almaktadır...”, (A) bendinde ise; “... Ayakkabılar meyanında aşağıdakiler belirtilebilir:” ifadesini kullanarak; “(1) İçerde veya dışarda günlük giyim için düz veya topuklu ayakkabılar.” .. “(6) Ev içinde giyilen ayakkabılar (terlikler, ökçeli terlikler, arkası açık terlikler gibi).” Tanımlı tespitlerede yer verilmiştir. Bu tanımlardan 64.01-64.05 arası ayakkabıların sınıflandırılması yapılırken kullanılış amacına bakılmaksınız sınıflandırma yapıldığı ve ev içinde giyilen ayakkabılar tabirinden de her ne halde olursa olsun terlik modelinde ayakkabı olması gerektiği vurgulanmıştır.

-İzahnamenin 64.02 pozisyonunun üçüncü paragrafında ise; “Bu pozisyon, diğerleri meyanında, aşağıdakileri içerir: ... (c) Bir parçadan oluşan veya dikiş olmaksızın birleştirilmiş üst yüzünün dikilerek tabana birleştirilmesiyle elde edilen etrafı açık veya markası olmayan terlikler ve topuksuz terlikler ifadesi yer almaktadır. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere, ‘diğerleri’ ifadesiyle sınıflandırılan tarifelerde de terlik türü ayakkabıların bulunduğu açıkça ifade edilmiş olup, ‘terlik’ ismiyle alt pozisyonlarda gösterilmiş olan ayakkabı türlerinin 6 nolu genel yorum kuralı dikkate alınarak (teknik tire sayısı eşleştirmesi ve yukarıdan aşağı doğru inilerek) ayakkabı yüzünün yapım malzemesine göre ayrıştırılması gerekmektedir.

Bununla birlikte, gerek tarife cetveli pozisyon metinleri ve gerekse tarife izahname metinlerinde başkaca ‘terlik’ tanımına yer verilmemiş olup, Türk Dil Kurumunun resmi web sitesinde terlik; “Genellikle ev içinde giyilen, deri, naylon vb. şeylerden yapılan, arkası açık, hafif ve türlü biçimlerde ev ayakkabısı” şeklinde tanımlanmıştır. Buradan da anlaşılacağı üzere, terliğin en büyük özelliğinin evde kullanılıyor olması ve arka kısmının açık olmasıdır.

Yapılan bu açıklamalar doğrultusunda 6402 pozisyon numarası açılımı Örnek-4 de gösterilmiş olup, yüzeyi kauçuktan terlik, yüzeyi şerit kauçuktan terlik, yüzeyi şerit plastikten topuksuz terlik, yüzeyi şerit plastikten topuklu terlik, yüzeyi tek parça plastikten terlik (topuklu olsun olmasın, ev içinde giyilen diğer ayakkabılar da dahil) cinsi ayakkabıların tarife pozisyonlarını tespit edecek olursak;

Örnek-4

GTİP

Eşyanın Tanımı

64.02

Dış tabanı ve yüzü kauçuk veya plastik maddeden olan diğer ayakkabılar:

 

- Spor ayakkabıları:

6402.20.00.00.00

- Ayakkabıların yüzündeki kayışların veya ince şeritlerin  tabandaki deliklerden geçirilmek suretiyle ayakkabı yüzünün  tabana tutturulduğu diğer ayakkabılar

6402.30.00.00.00

- Diğer ayakkabılar (metalden koruyucu burunlu olanlar):

 

- Diğer ayakkabılar:

6402.91.00.00.00

- - Bileği örtenler

6402.99

- - Diğerleri:

6402.99.10.00.00

- - - Yüzü kauçuktan olanlar

 

- - - Yüzü plastik maddeden olanlar:

 

- - - - Yüzü şeritlerden yapılmış veya bir veya daha fazla parçası  kesilip çıkarılmış olanlar:

6402.99.31.00.00

- - - - - Taban ile birlikte topuk yüksekliği 3 cm. den fazla olanlar

6402.99.39.00.00

- - - - - Diğerleri

6402.99.50.00.00

- - - - Terlik ve ev içinde giyilen diğer ayakkabılar

 

- - - - Diğerleri:

6402.99.91.00.00

- - - - - İç tabanının uzunluğu 24 cm. den az olanlar

 

- - - - - İç tabanının uzunluğu 24 cm. veya daha fazla olanlar:

6402.99.93.00.00

- - - - - - Erkek veya kadınlara ait olduğu belirlenemeyen ayakkabılar

 

- - - - - - Diğerleri:

6402.99.96.00.00

- - - - - - - Erkekler için

6402.99.98.00.00

- - - - - - - Kadınlar için

- Yüzeyi kauçuktan terlik; 6402.99 – Diğerleri, alt açılımı 2 tireli olup, bunun altında 3 tireli 2 adet alt açılım vardır. Bu durumda, 6402.99 un iki ana başlık altında değerlendirmeye almadan 3 tirelilerin alt açılımlarına geçmek mümkün değildir. Çünkü 6 nolu genel yorum kuralları çok net hüküm içermekte olup; “..aynı seviyedeki alt pozisyonların mukayese edilebilirliği..” genel kuraldır. Bu durumda, ister evde giyilsin ister giyilmesin, ister adı terlik olsun ister ise diğer ayakkabılar, hiçbir hükmü olmayıp kauçuktan mamul olduğu için eşyanın ilk 3 tireli  6402.99.10.00.00 - - - Yüzü kauçuktan olanlar GTİP inde yer alması gerekmektedir.

- Yüzeyi şerit kauçuktan terlik; bir üst kısımda anlatılan kurallar çerçevesinde yüzey kısmı kauçuk olduğu için, yüzeyi ister şerit halinde olsun ister bütün halde; yine ilk 3 tireli  6402.99.10.00.00 - - - Yüzü kauçuktan olanlar GTİP inde yer alması gerekmektedir.

- Yüzeyi şerit plastikten topuksuz terlik; 3 tireli - - - Yüzü plastik maddeden olanlar: GTİP inin altında açılımı yapılan 3 adet 4 tireli ana sınıflandırma vardır, bunlar tabloda kırmızı koyu italik olarak işaretlenmiştir. Görüleceği üzere, ilk 4 lü açılım - - - - Yüzü şeritlerden yapılmış veya bir veya daha fazla parçası  kesilip çıkarılmış olanlar:  şeklinde olup, 64 üncü faslın genel sınıflandırma özelliğinin de yüzey maddesinin değerlendirilmesi olması ve 3 tane 4 tireli açılımın ilk birincisinin de yüzeyinin şeritler halinde olanlarını ayırmış olması münasebetiyle, eğer sözkonusu terlik ya da diğer ayakkabının yüzeyinin şeritli malzemeden yapılmış olması durumunda adı terlik dahi olsa bir alt 4 tireli kısma geçilmesi genel yorum kuralları ve 64 nolu fasıl ve izahname notlarına aykırıdır. Bu durumda eşyanın 6402.99.39.00.00 - - - - -  Diğerleri GTİP inde sınıflandırılması veya,

- Yüzeyi şerit plastikten topuklu terlik; bir üst paragrafta anlatılanlar doğrultusunda 6402.99.31.00.00 - - - - - Taban ile birlikte topuk yüksekliği 3 cm. den fazla olanlar GTİP inde sınıflandırılması gerekmektedir.

- Yüzeyi tek parça plastikten terlik; eşyanın yüzeyi tek parça (bütün) olduğu için 3 tireli alt açılımın 4 tireli birinci ayrımı sınıflandırmada atlanmak zorunda kalınacak ve ikinci 4 tireli alt açılıma geçilecektir. Bu alt açılımda terlik ve ev içinde giyilen diğer ayakkabılar tanımı yer almaktadır. Daha önce üst kısımlarda açıklandığı üzere evde giyilen diğer ayakkabılardan her ne olursa olsun yine terlik tipinde topuklu ya da topuksuz diğer ayakkabıları anlamamız gerekeceğinden ve de terliğimizin yüzeyinin şerit maddeden olmadığı da kesin olduğundan bu 4 tireli alt açılımda karar kılınacak ve eşyamızın sınıflandırılması 6402.99.50.00.00 - - - - Terlik ve ev içinde giyilen diğer ayakkabılar GTİP inde yer alması gerekecektir.

Yukarıda yapılan bu örnekleme ve tespitlerle ilgili olarak Avrupa Birliğinin resmi web sitesi olan http://europa.eu.int/comm/taxation_customs/dds/cgi-bin/ebtiquer?Lang=EN adresinden bir çok ülkenin Bağlayıcı Tarife Bilgilerine (BTB’lerine) ulaşılması mümkündür.

Yukarıdaki tespitlerin bu denli ayrıntılı açıklanmış olmasının gereğini, ithalatta uygulanmakta olan kıymet üzerinden gözetim uygulamasının GTİP koduna göre ne kadar değişken olduğu görüldüğünde (Örnek-5) daha iyi anlaşılacaktır.

Örnek-5

G.T.İ.P.

Madde Adı

CIF ($/Çift)

6402.12.10.00.00

 Kayak ayakkabıları, kuzey disiplini kayak ayakkabıları 

22,00

6402.12.90.00.00

 Kar sörfü için ayakkabılar

22,00

6402.19.00.00.00

 Diğerleri

10,80

6402.20.00.00.00

 Ayakkabıların yüzündeki kayışların veya ince şeritlerin tabandaki deliklerden geçirilmek suretiyle ayakkabı yüzünün tabana tutturulduğu diğer ayakkabılar

6,00

6402.30.00.00.00

 Diğer ayakkabılar (metalden koruyucu burunlu olanlar)

12,00

6402.91.00.00.00

 Bileği örtenler

9,00

6402.99.10.00.00

 Yüzü kauçuktan olanlar

12,00

6402.99.31.00.00

 Taban ile birlikte topuk yüksekliği 3 cm. den fazla olanlar

9,00

6402.99.39.00.00

 Diğerleri

6,00

6402.99.50.00.00

 Terlik ve ev içinde giyilen diğer ayakkabılar

6,00

6402.99.91.00.00

 İç tabanının uzunluğu 24 cm. den az olanlar

7,20

6402.99.93.00.00

 Erkek veya kadınlara ait olduğu belirlenemeyen ayakkabılar

9,00

6402.99.96.00.00

 Erkekler için

9,00

6402.99.98.00.00

 Kadınlar için

9,00

 

E-SONUÇ

Yapılan açıklama ve örneklemelerden de anlaşılacağı üzere tarifenin kendine özgü tanım, sınıflandırma ve kuralları olduğu; ticari tanım veya piyasa koşullarındaki sınıflandırma veya kategorize etmelerin tarife tespitinde etkin olamayacağı; tam anlamıyla teknik ve uluslararası boyutta mevzuatı olan, hukuki bağlayıcılığı da çok etkin olduğu için yetkin olmayan kişiler veya kurumlarca tarife sınıflandırması veya yorumunun yapılamayacağı, bu itibarla da yetkili kurum (Gümrükler Genel Müdürlüğü) veya kişilerden (Gümrük Muayene Memurları veya Gümrük Müşavirleri) teyit alınmadan işlem yapılmasının telafisi güç sonuçlar doğurabileceği açıktır.

 

EK-1

DANIŞTAY YEDİNCİ DAİRE  K: 2004/1249, E:2003/2040 SAYILI,

12.05.2004 TARİHLİ KARARI

Temyiz İsteminde Bulunan: ...

Karşı Taraf : Başbakanlık Gümrük Müşteşarlığı adına Ambarlı Gümrük Müdürlüğü

İstemin Özeti : Ambarlı Gümrük Müdürlüğünde tescilli 18.1.2000 gün ve 1412 sayılı gümrük giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaların bir kısmının 8529.90.59.00.11; bir kısmının ise 3926.30.00.00.00 gümrük tarife ve istatistik pozisyonlarında beyan edilerek fiili ithalinin gerçekleştirilmesinden sonra yapılan incelemede, sözü edilen eşyaların 8528.12.98.00.11 gümrük tarife ve istatistik pozisyonunda yer aldıklarından bahisle yapılan ek tahakkuka vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davayı; tarifenin yorumu ile ilgili genel kuralların 2'nci maddesi uyarınca, ayrı ayrı ve parça parça ithal edilmiş olsalar da ‘receiver’ isimli eşyanın bütününü teşkil eden ve onun ayrılmaz parçalarını oluşturan eşyaların, idarenin tespit ettiği 8528.12.98.00.11 tarife ve istatistik pozisyonunda yer aldıkları; bu nedenle, yapılan işlemde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle reddeden İstanbul Altıncı Vergi Mahkemesinin 30.5.2003 gün ve E:2002/2440; K:2003/2023 sayılı kararının; beyan edilen istatistik pozisyonunun doğru olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.

Tetkik Hakimi Çağlar Işık'ın Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, 2577 sayılı Kanunun 49'uncu maddesinin 1'inci fıkrasında sayılan bozma nedenlerine uymadığından, temyiz istemi reddedilerek kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Savcısı Emel Cengiz'in Düşüncesi: İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyizen incelenerek bozulabilmesi için, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49'uncu maddesinin 1'inci fıkrasında belirtilen nedenlerin bulunması gerekmektedir.

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, söz konusu maddede yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, istemin reddi ile temyiz edilen mahkeme kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Yedinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Temyiz istemi, davacı tarafından 8529.90.59.00.11 ve 3926.30.00.00.00 gümrük tarife ve istatistik pozisyonunda beyan ve ithal edilen eşyaların, 8528.12.98.00.11 gümrük tarife ve istatistik pozisyonunda yer aldıklarından bahisle yapılan ek tahakkuka vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davayı reddeden mahkeme kararının bozulması istemine ilişkindir.

4458 sayılı Gümrük Kanununun 15'inci maddesinin 1'inci fıkrasında, gümrük vergilerinin, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanacağı; anılan tarihte yürürlükte bulunan İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Gümrük Giriş Tarife Cetvelinin, Tarifenin Yorumu İle İlgili Genel Kurallar Bölümünün 2'nci maddesinde, tarifenin belirli bir pozisyonunda herhangi bir eşyaya yapılan atfın, bu eşyanın imali bitirilmemiş veya aksamı tamamlanmamış olanlarını da kapsayacağı, şu kadar ki; bu gibi imali bitirilmemiş veya aksamı tamamlanmamış eşyanın, ithal anında, imali bitirilmiş veya aksamı tamamlanmış eşyanın ayırdedici niteliğini içermesinin gerektiği, böyle bir atfın, imali bitirilmiş veya aksamı tamamlanmış eşya ile, belirtilen hükme göre böyle sayılan eşyanın sökülerek veya monte edilmeden getirilmiş olanları da içine alacağı belirtilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından ithal edilen eşyalardan bir kısmının, ‘85.25 ile 85.28 pozisyonlarında yer alan cihazlara mahsus aksam ve parçalar’ olarak 8529.90.59.00.11; bir kısmının da ‘plastikten diğer maddelerden mobilya, karoseri v.b için bağlantı elemanları’ olarak, 3926.30.00.00.00 gümrük tarife ve istatistik pozisyonunda beyan edilerek fiili ithallerinin gerçekleştirilmesinden sonra yapılan incelemede; eşyaların, 8528.12.98.00.11 tarife ve istatistik pozisyonuna dahil olduklarından bahisle ek tahakkuk yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacı adına yapılan ek tahakkuk; davacı Şirketin ithalatı gerçekleştirdiği tarihte, ... Şirketi adında başka bir firmanın da ithal ettiği eşyaları davacıyla aynı pozisyonda beyan ettiği, her iki ithalata konu eşyaların satıcısının (ihracatçı) aynı olduğu, her iki faturanın seri numaralarının birbirini takip ettiği, her iki ithalatta, eşyaların aynı sayıda olduğu ve her ikisinin özet beyanlarının aynı gün ve sayıyı taşıdığı, bu sebeple, 85.28 pozisyonuna dahil cihazın, demonte halde, iki firmaca anlaşmalı olarak ithal edildiğinden bahisle yapılmıştır.

Bu durumda, her iki firmaca, ayrı ayrı ithal edilen eşyaların, yukarıda yer verilen genel kuralların 2'nci maddesi kapsamında değerlendirilerek, birleştirilmeleri halinde, idarenin iddia ettiği gibi, imali bitirilmiş veya aksamı tamamlanmış eşya veyahut, belirtilen hükme göre böyle sayılan eşyanın meydana getirilip getirilemeyeceği, teknik bilgiyi gerektiren bir konu olduğundan, bu konularda ihtisas sahibi kurumlardan bilgi alınmak ve gerekirse bilirkişi incelemesi de yaptırılmak suretiyle açıklığa kavuşturulması suretiyle uyuşmazlığın çözümü yoluna gidilmesi gerekirken, bu yola başvurulmadan verilen kararda isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulüne; yukarıda belirtilen şekilde yapılacak inceleme sonucuna göre yeniden karar verilmek üzere mahkeme kararının bozulmasına; bozma kararı üzerine Mahkemece yeniden verilecek kararla birlikte yargılama giderleri de hüküm altına alınacağından, bu hususta ayrıca hüküm tesisine gerek bulunmadığına, 12.5.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.

 

EK-2

BÖLÜM-FASIL FİHRİSTİ

Bölüm-            Bölüm başlığı

Fasıl No:          Fasıl Başlığı                                     ;

Bölüm I           CANLI HAYVANLAR VE HAYVANSAL ÜRÜNLER

1                Canlı hayvanlar

2                Etler ve yenilen sakatat

3                Balıklar, kabuklu hayvanlar, yumuşakçalar ve suda yaşayan diğer omurgasız hayvanlar

4                Süt ürünleri; kuş ve kümes hayvanlarının yumurtaları; tabii bal; tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan yenilebilir hayvansal menşeli ürünler

5                Tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan hayvansal menşeli ürünler

                 

Bölüm II    BİTKİSEL ÜRÜNLER9999

6                Canlı ağaçlar ve diğer bitkiler; yumrular, kökler ve benzerleri; kesme çiçekler ve süs yaprakları

7                Yenilen sebzeler ve bazı kök ve yumrular

8                Yenilen meyvalar ve yenilen sert kabuklu meyvalar; turunçgillerin ve kavunların ve karpuzların kabukları

9                Kahve, çay, paraguay çayı ve baharat

10              Hububat

11              Değirmencilik ürünleri; malt; nişasta; inülin; buğday gluteni

12              Yağlı tohum ve meyvalar; muhtelif tane, tohum ve meyvalar; sanayiide ve tıpta kullanılan bitkiler; saman ve kaba yem

13              Lak; sakız, reçine ve diğer bitkisel özsu ve hülasalar

14              Örülmeye elverişli bitkisel maddeler; tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan bitkisel ürünler

                 

Bölüm III  HAYVANSAL VE BİTKİSEL KATI VE SIVI YAĞLAR VE BUNLARIN PARÇALANMA ÜRÜNLERİ; HAZIR YEMEKLİK KATI YAĞLAR; HAYVANSAL VE BİTKİSEL MUMLAR

15              Hayvansal ve bitkisel katı ve sıvı yağlar ve bunların parçalanma ürünleri; hazır yemeklik katı yağlar; hayvansal ve bitkisel mumlar

                 

Bölüm IV  GIDA SANAYİİ MÜSTAHZARLARI; MEŞRUBAT, ALKOLLÜ İÇKİLER VE SİRKE; TÜTÜN VEYA TÜTÜN YERİNE GEÇEN İŞLENMİŞ MADDELER

16              Et, balık, kabuklu hayvanlar, yumuşakçalar veya diğer su omurgasızlarının müstahzarları

17              Şeker ve şeker mamulleri

18              Kakao ve kakao müstahzarları

19              Hububat, un nişasta veya süt müstahzarları; pastacılık ürünleri

20              Sebzeler, meyvalar, sert kabuklu meyvalar ve bitkilerin diğer kısımlarından elde edilen müstahzarlar

21              Yenilen çeşitli gıda müstahzarları

22              Meşrubat, alkollü içkiler ve sirke

23              Gıda sanayiinin kalıntı ve döküntüleri; hayvanlar için hazırlanmış kaba yemler

24              Tütün ve tütün yerine geçen işlenmiş maddeler

                 

Bölüm V    MİNERAL MADDELER

25              Tuz; kükürt; topraklar ve taşlar; alçılar, kireçler ve çimento

26              Metal cevherleri, cüruf ve kül

27              Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler; bitümenli maddeler; mineral mumlar

                 

Bölüm VI  KİMYA SANAYİİ VE BUNA BAĞLI SANAYİİ ÜRÜNLERİ

28              Anorganik kimyasallar; kıymetli metallerin, radyoaktif elementlerin; nadir toprak metallerinin ve izotoplarının organik veya anorganik bileşikleri

29              Organik kimyasal ürünler

30              Eczacılık ürünleri

31              Gübreler

32              Debagatte ve boyacılıkta kullanılan hülasalar; tanenler ve türevleri; boyalar, pigmentler ve diğer boyayıcı maddeler; müstahzar boyalar ve vernikler; macunlar; mürekkepler

33              Uçucu yağlar ve rezinoitler; parfümeri, kozmetik veya tuvalet müstahzarları

34              Sabunlar, yüzey-aktif organik maddeler, yıkama müstahzarları, yağlama müstahzarları, suni mumlar, müstahzar mumlar, temizleme veya bakım müstahzarları, ışık temini için kullanılan her türlü mumlar ve benzerleri, model yapmaya mahsus her türlü patlar, 'dişçi mumları' ve alçı esaslı dişçilik müstahzarları

35              Albüminoid maddeler; değişikliğe uğramış nişasta esaslı ürünler; tutkallar; enzimler

36              Barut ve patlayıcı maddeler; pirotekni mamulleri; kibritler; piroforik alaşımlar; ateş alıcı maddeler

37              Fotoğrafçılıkta veya sinemacılıkta kullanılan eşya

38              Muhtelif kimyasal maddeler

                 

Bölüm VII PLASTİKLER VE MAMULLERİ; KAUÇUK VE MAMULLERİ

39              Plastikler ve mamulleri

40              Kauçuk ve kauçuktan eşya

                 

Bölüm VIII     DERİLER, KÖSELELER, POSTLAR, KÜRKLER VE BU MADDELERDEN MAMUL EŞYA; SARACİYE EŞYASI VE EYER VE KOŞUM TAKIMLARI; SEYAHAT EŞYASI, EL ÇANTALARI VE BENZERİ MAHFAZALAR; HAYVAN BAĞIRSAĞINDAN MAMUL EŞYA (İPEK BÖCEĞİ GUDDESİ HARİÇ)

41              Ham postlar, deriler (kürkler hariç) ve köseleler

42              Deri eşya; saraciye eşyası ve eyer ve koşum takımları; seyahat eşyası, el çantaları ve benzeri mahfazalar; hayvan bağırsağından mamul eşya (ipek böceği guddesi hariç)

43              Postlar, kürkler ve taklit kürkler; bunların mamulleri

                 

Bölüm IX  AĞAÇ VE AHŞAP EŞYA; ODUN KÖMÜRÜ; MANTAR VE MANTARDAN MAMUL EŞYA; HASIRDAN, SAZDAN VEYA ÖRÜLMEYE ELVERİŞLİ DİĞER MADDELERDEN MAMULLER; SEPETÇİ VE HASIRCI EŞYASI

44              Ağaç ve ahşap eşya; odun kömürü

45              Mantar ve mantardan eşya

46              Hasırdan, sazdan veya örülmeye elverişli diğer maddelerden mamuller; sepetçi ve hasırcı eşyası

                 

Bölüm X    ODUN VEYA DİĞER LİFLİ SELÜLOZİK MADDELERİN HAMURLARI VE GERİ KAZANILMIŞ KAĞIT VEYA KARTON (DÖKÜNTÜ, KIRPINTI VE HURDALAR); KAĞIT, KARTON VE MAMULLERİ

47              Odun veya diğer lifli selülozik maddelerin hamurları; geri kazanılmış kağıt veya karton (döküntü, kırpıntı ve hurdalar)

48              Kağıt ve karton; kağıt hamurundan, kağıttan veya kartondan eşya

49              Basılı kitaplar, gazeteler, resimler ve baskı sanayiinin diğer mamulleri; el ve makina yazısı metinler ve planlar

                 

Bölüm XI  DOKUMAYA ELVERİŞLİ MADDELER VE BUNLARDAN MAMUL EŞYA

50              İpek

51              Yapağı ve yün, ince veya kaba hayvan kılı; at kılından iplik ve dokunmuş mensucat

52              Pamuk

53              Dokumaya elverişli diğer bitkisel lifler; kağıt ipliği ve kağıt ipliğinden dokunmuş mensucat

54              Sentetik ve suni filamentler

55              Sentetik ve suni devamsız lifler

56              Vatka, keçe ve dokunmamış mensucat; özel iplikler; sicim, kordon, ip, halat ve bunlardan mamul eşya

57              Halılar ve diğer dokumaya elverişli maddelerden yer kaplamaları

58              Özel dokunmuş mensucat; tufte edilmiş dokumaya elverişli mensucat; dantela; duvar halıları; şeritçi ve kaytancı eşyası; işlemeler

59              Emdirilmiş, sıvanmış, kaplanmış veya lamine edilmiş dokumaya elverişli mensucat; dokumaya elverişli maddelerden teknik eşya

60              Örme eşya

61              Örme giyim eşyası ve aksesuarı

62              Örülmemiş giyim eşyası ve aksesuarı

63              Dokumaya elverişli maddelerden diğer hazır eşya; takımlar; kullanılmış giyim eşyası ve dokumaya elverişli maddelerden kullanılmış eşya; paçavralar

                 

Bölüm XII AYAKKABILAR, BAŞLIKLAR, ŞEMSİYELER, GÜNEŞ ŞEMSİYELERİ, BASTONLAR, İSKEMLE BASTONLAR, KEMERLER, KIRBAÇLAR VE BUNLARIN AKSAMI; HAZIRLANMIŞ TÜYLER VE BUNLARDAN MAMUL EŞYA; YAPMA ÇİÇEKLER; İNSAN SAÇINDAN MAMUL EŞYA

64              Ayakkabılar, getrler, tozluklar ve benzeri eşya; bunların aksamı

65              Başlıklar ve aksamı

66              Şemsiyeler, güneş şemsiyeleri, bastonlar, iskemle bastonlar, kamçılar, kırbaçlar ve bunların aksamı

67              Hazırlanmış ince ve kalın kuş tüyleri ve bunlardan eşya; yapma çiçekler; insan saçından eşya

                 

Bölüm XIII     TAŞ, ALÇI, ÇİMENTO, AMYANT, MİKA VEYA BENZERİ MADDELERDEN EŞYA; SERAMİK MAMULLERİ; CAM VE CAM EŞYA

68              Taş, alçı, çimento, amyant, mika veya benzeri maddelerden eşya

69              Seramik mamulleri

70              Cam ve cam eşya

                 

Bölüm XIV      TABİİ VEYA KÜLTÜR İNCİLER, KIYMETLİ VEYA YARI KIYMETLİ TAŞLAR, KIYMETLİ METALLER, KIYMETLİ METALLERLE KAPLAMA METALLER VE BUNLARDAN MAMUL EŞYA; TAKLİT MÜCEVHERCİ EŞYASI; METAL PARALAR

71              Tabii veya kültür inciler, kıymetli veya yarı kıymetli taşlar, kıymetli metaller, kıymetli metallerle kaplama metaller ve bunlardan mamul eşya; taklit mücevherci eşyası; metal paralar

                 

Bölüm XV ADİ METALLER VE ADİ METALLERDEN EŞYA

72              Demir ve çelik

73              Demir veya çelikten eşya

74              Bakır ve bakırdan eşya

75              Nikel ve nikelden eşya

76              Aluminyum ve aluminyumdan eşya

77              (Armonize Sistem Nomanklatürü'nde ileride kullanılmak amacıyla saklı tutulmuştur)

78              Kurşun ve kurşundan eşya

79              Çinko ve çinkodan eşya

80              Kalay ve kalaydan eşya

81              Diğer adi metaller; sermetler; bunlardan eşya

82              Adi metallerden aletler, bıçakcı eşyası ve sofra takımları; adi metallerden bunların aksam ve parçaları

83              Adi metallerden çeşitli eşya

                 

Bölüm XVI      MAKİNALAR VE MEKANİK CİHAZLAR; ELEKTRİK MALZEMELERİ; BUNLARIN AKSAM VE PARÇALARI; SES KAYDEDİCİLER VE KAYDEDİLEN SESİ TEKRAR VERMEYE MAHSUS CİHAZLAR, TELEVİZYON GÖRÜNTÜ VE SES KAYDEDİCİLERİ VE KAYDEDİLEN GÖRÜNTÜ VE SESİ TEKRAR VERMEYE MAHSUS CİHAZLAR; BUNLARIN AKSAM, PARÇA VE TEFERRUATI

84              Nükleer reaktörler, kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler; bunların aksam ve parçaları

85              Elektrikli makina ve cihazlar ve bunların aksam ve parçaları; ses kaydetmeye ve kaydedilen sesi tekrar vermeye mahsus cihazlar; televizyon görüntü ve seslerinin kaydedilmesine ve kaydedilen görüntü ve sesin tekrar verilmesine mahsus cihazlar ve bunların aksam, parça ve aksesuarı

                 

Bölüm XVII    NAKİL VASITALARI

86              Demiryolu ve benzeri hatlara ait taşıtlar ve malzemeler ve bunların aksam ve parçaları; her türlü mekanik (elektro mekanik olanlar dahil) trafik sinyalizasyon cihazları

87              Motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler ve diğer kara taşıtları; bunların aksam, parça ve aksesuarı

88              Hava taşıtları, uzay taşıtları ve bunların aksam ve parçalar

89              Gemiler ve suda yüzen taşıt ve araçlar

                 

Bölüm XVIII   OPTİK ALET VE CİHAZLAR, FOTOĞRAF, SİNEMA, ÖLÇÜ, KONTROL, AYAR ALET VE CİHAZLARI, TIBBİ VEYA CERRAHİ ALET VE CİHAZLAR; SAATÇİ EŞYASI; MÜZİK ALETLERİ; BUNLARIN AKSAM, PARÇA VE AKSESUARI

90              Optik alet ve cihazlar, fotoğraf, sinema, ölçü, kontrol, ayar alet ve cihazları, tıbbi veya cerrahi alet ve cihazlar; bunların aksam, parça ve aksesuarı

91              Saatler ve bunların aksam ve parçaları

92              Müzik aletleri; bunların aksam, parça ve aksesuarı

                 

Bölüm XIX      SİLAHLAR VE MÜHİMMAT; BUNLARIN AKSAM, PARÇA VE AKSESUARI

93              Silahlar ve mühimmat, bunların aksam, parça ve aksesuarı

                 

Bölüm XX MUHTELİF MAMUL EŞYA

94              Mobilyalar, tıpta veya cerrahide kullanılan mobilyalar, yatak takımları ve benzeri doldurulmuş eşya; tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan aydınlatma cihazları; reklam lambaları, ışıklı tabelalar, ışıklı isim plakaları ve benzerleri; prefabrik yapılar

95              Oyuncaklar, oyun ve spor malzemeleri; bunların aksam, parça ve aksesuarı

96              Çeşitli mamul eşya

                 

Bölüm XXI      SANAT ESERLERİ, KOLLEKSİYON EŞYASI VE ANTİKALAR

97              Sanat eserleri, kolleksiyon eşyası ve antikalar

98              Akit taraflarca, özel amaçlarda kullanılmak üzere saklı tutulmuştur

99              Akit taraflarca, özel amaçlarda kullanılmak üzere saklı tutulmuştur

/html>